Wymagania techniczne i sanitarne
Zgodnie z przepisami (Ustawa o zawodzie lekarza z dnia 5 grudnia 1996 r., Ustawa o chorobach zakaźnych i zakażeniach z dnia 6 września 2001 r.) zapobieganie zakażeniom personelu i pacjentów jest podstawowym obowiązkiem lekarza.
Ogólne i szczegółowe wymagania techniczne i sanitarne dotyczące gabinetów dentystycznych określają rozporządzenia Ministra Zdrowia:
- dla gabinetów działających w ramach NZOZ-ów - z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (DzU 2006.213, 1568),
- dla gabinetów prowadzących indywidualną praktykę lekarską - z dnia 9 marca 2000 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pomieszczenia, urządzenia i sprzęt medyczny służące wykonywaniu indywidualnej praktyki lekarskiej, indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej i grupowej praktyki lekarskiej (DzU 2000.20, 254).
2.1. Wymagania dotyczące gabinetów wykonujących indywidualną praktykę lekarską
Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 marca 2000 r. określa warunki techniczne, jakie powinien spełniać gabinet dentystyczny:
- powierzchnia pomieszczenia powinna wynosić co najmniej 12 m2 przy zainstalowaniu jednego fotela i co najmniej o 8 m2 więcej na każdy następny fotel,
- podłoga pomieszczenia i ściany przy umywalkach (do wysokości 1,6 m) powinny być gładkie, nienasiąkliwe i odporne na działanie środków dezynfekcyjnych,
- urządzenia w pomieszczeniu powinny być wykonane z materiałów łatwo zmywalnych, umożliwiających dezynfekcję, meble powinny być łatwe do utrzymania w czystości; powierzchnie porowate, złącza, rowki utrudniają penetrację środka dezynfekcyjnego,
- należy zapewnić miejsce na odpowiednie przechowywanie zapasów medycznych, sprzętu jednorazowego użytku, czystej bielizny, poza pomieszczeniem, w którym udzielane są świadczenia zdrowotne, powinno być wydzielone miejsce na gromadzenie bielizny brudnej, odpadów komunalnych i medycznych.
Pomieszczenie, w którym będą wykonywane świadczenia zdrowotne przy użyciu narzędzi i sprzętu medycznego wielokrotnego użytku, należy wyposażyć w umywalkę i zlewozmywak z wodą bieżącą ciepłą i zimną oraz autoklaw i w zależności od potrzeb w sterylizator niskotemperaturowy. Przepisu dotyczącego wyposażenia w urządzenia do sterylizacji nie stosuje się w przypadku, gdy lekarz zawarł umowę z podmiotem świadczącym usługi w zakresie sterylizaqi i mającym możliwości zapewnienia właściwego rodzaju sterylizacji.
Wymagania dotyczące gabinetów działających w ramach zakładów opieki zdrowotnej
Wymagania dotyczące gabinetów działających w ramach NZOZ dotychczas określało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 22 czerwca 2005 r. (DzU 2005.116, 985), które ostatnio zostało zastąpione przez rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. (DzU 2006.213, 1568), wprowadzając pewne złagodzenia niektórych wymagań, szczególnie w przypadku otwartych zakładów opieki zdrowotnej. Poniżej przedstawimy tylko niektóre zagadnienia, bezpośrednio związane z główną tematyką artykułu, czyli dezynfekcją i sterylizacją.
W zakładzie opieki zdrowotnej:
- należy zapewnić stałe zaopatrzenie w materiały sterylne - zesterylizatorni poza zaopatrywanym obiektem posiadającej system zarządzania jakością (ISO lub GMP) bądź z centralnej sterylizatorni zorganizowanej w ramach zaopatrywanego zakładu,
- nie mogą być stosowane zsypy odpadów, brudnej bielizny lub innych materiałów,
- meble powinny umożliwiać ich mycie oraz dezynfekowanie, nie dotyczy to mebli w pomieszczeniach administracyjno-biurowych,
- podłogi powinny być wykonane z materiałów umożliwiających ich mycie i dezynfekcję, a połączenie ścian z podłogami powinno być bezszczelinowe,
- w pomieszczeniach wymagających częstej dezynfekcji lub utrzymania aseptyki ściany na całej wysokości powinny być wykoń materiałami umożliwiającymi ich mycie i dezynfekcję,
- ściany wokół umywalek i zlewozmywaków powinny być wykończone w sposób zabezpieczający ścianę przed zawilgoceniem,
- konstrukcja drzwi przesuwnych powinna zapewniać ich szczelność oraz umożliwiać dezynfekcję drzwi wraz z prowadnicami,
- urządzenia zabezpieczające przed nadmierną penetracją promieni słonecznych mogą być montowane, ale muszą być łatwe do utrzymania w czystości i nie mogą powodować gromadzenia się w nich zanieczyszczeń,
- pomieszczenia, w których wykonywane są badania lub zabiegi, powinny być wyposażone w umywalki,
- pomieszczenia, w których przygotowywany jest sprzęt i narzędzia wielokrotnego użytku, niezależnie od umywalki powinny być wyposażone w zlew co najmniej jednokomorowy,
- umywalki z bateriami ciepłej i zimnej wody uruchamiane bez kontaktu z dłonią należy instalować w szczególności w gabinetach diagnostyczno-zabiegowych, śluzach i pomieszczeniach przygotowania lekarzy w bloku operacyjnym, instalacje i urządzenia wentylacji mechanicznej i klimatyzacji powinny podlegać okresowemu czyszczeniu nie rzadziej niż co 24 miesiące; dokonanie tych czynności powinno być udo- kumentowane.
Otwarte zakłady opieki zdrowotnej prowadzące działalność muszą dostosować pomieszczenia i urządzenia do wymagań określonych w rozporządzeniu do dnia 31 grudnia 2008 r. Programy dostosowawcze zaopiniowane przez właściwego inspektora sanitarnego należy przedstawć do 30 czerwca 2007 r.